Files
user-system/internal/service/user_service.go

522 lines
15 KiB
Go
Raw Normal View History

package service
import (
"context"
"errors"
"fmt"
"strings"
"time"
"unicode/utf8"
"github.com/user-management-system/internal/auth"
"github.com/user-management-system/internal/domain"
"github.com/user-management-system/internal/pagination"
"github.com/user-management-system/internal/repository"
"gorm.io/gorm"
)
// Repository interfaces for dependency inversion (DIP) — service layer depends on these abstractions, not concrete types.
type userRepository interface {
GetByID(ctx context.Context, id int64) (*domain.User, error)
GetByUsername(ctx context.Context, username string) (*domain.User, error)
GetByEmail(ctx context.Context, email string) (*domain.User, error)
Create(ctx context.Context, user *domain.User) error
Update(ctx context.Context, user *domain.User) error
Delete(ctx context.Context, id int64) error
List(ctx context.Context, offset, limit int) ([]*domain.User, int64, error)
ListCursor(ctx context.Context, filter *repository.AdvancedFilter, limit int, cursor *pagination.Cursor) ([]*domain.User, bool, error)
GetByIDs(ctx context.Context, ids []int64) ([]*domain.User, error)
UpdateStatus(ctx context.Context, id int64, status domain.UserStatus) error
BatchUpdateStatus(ctx context.Context, ids []int64, status domain.UserStatus) error
BatchDelete(ctx context.Context, ids []int64) error
DB() *gorm.DB
}
type userRoleRepository interface {
GetByUserID(ctx context.Context, userID int64) ([]*domain.UserRole, error)
DeleteByUserID(ctx context.Context, userID int64) error
DeleteByUserAndRole(ctx context.Context, userID, roleID int64) error
GetByRoleID(ctx context.Context, roleID int64) ([]*domain.UserRole, error)
GetUserIDByRoleID(ctx context.Context, roleID int64) ([]int64, error)
BatchCreate(ctx context.Context, userRoles []*domain.UserRole) error
ReplaceUserRoles(ctx context.Context, userID int64, roleIDs []int64) error
DB() *gorm.DB
}
type roleRepository interface {
GetByCode(ctx context.Context, code string) (*domain.Role, error)
GetByID(ctx context.Context, id int64) (*domain.Role, error)
GetByIDs(ctx context.Context, ids []int64) ([]*domain.Role, error)
}
type passwordHistoryRepository interface {
GetByUserID(ctx context.Context, userID int64, limit int) ([]*domain.PasswordHistory, error)
Create(ctx context.Context, history *domain.PasswordHistory) error
DeleteOldRecords(ctx context.Context, userID int64, keep int) error
}
// UserService 用户服务
type UserService struct {
userRepo userRepository
userRoleRepo userRoleRepository
roleRepo roleRepository
passwordHistoryRepo passwordHistoryRepository
}
const passwordHistoryLimit = 5 // 保留最近5条密码历史
// NewUserService 创建用户服务实例
func NewUserService(
userRepo userRepository,
userRoleRepo userRoleRepository,
roleRepo roleRepository,
passwordHistoryRepo passwordHistoryRepository,
) *UserService {
return &UserService{
userRepo: userRepo,
userRoleRepo: userRoleRepo,
roleRepo: roleRepo,
passwordHistoryRepo: passwordHistoryRepo,
}
}
// ChangePassword 修改用户密码(含历史记录检查)
func (s *UserService) ChangePassword(ctx context.Context, userID int64, oldPassword, newPassword string) error {
if s.userRepo == nil {
return errors.New("user repository is not configured")
}
user, err := s.userRepo.GetByID(ctx, userID)
if err != nil {
return errors.New("用户不存在")
}
// 验证旧密码
if strings.TrimSpace(oldPassword) == "" {
return errors.New("请输入当前密码")
}
if !auth.VerifyPassword(user.Password, oldPassword) {
return errors.New("当前密码不正确")
}
// 检查新密码强度
if strings.TrimSpace(newPassword) == "" {
return errors.New("新密码不能为空")
}
if err := validatePasswordStrength(newPassword, 8, false); err != nil {
return err
}
// 检查密码历史(需要明文密码比对,必须在哈希之前)
if s.passwordHistoryRepo != nil {
histories, err := s.passwordHistoryRepo.GetByUserID(ctx, userID, passwordHistoryLimit)
if err == nil && len(histories) > 0 {
for _, h := range histories {
if auth.VerifyPassword(h.PasswordHash, newPassword) {
return errors.New("新密码不能与最近5次密码相同")
}
}
}
}
// 计算一次哈希,用于更新密码和保存历史(避免 Argon2id 重复计算的高成本)
newHashedPassword, hashErr := auth.HashPassword(newPassword)
if hashErr != nil {
return errors.New("密码哈希失败")
}
oldPasswordHash := user.Password
oldPasswordChangedAt := user.PasswordChangedAt
user.Password = newHashedPassword
user.PasswordChangedAt = time.Now()
if s.passwordHistoryRepo == nil {
return s.userRepo.Update(ctx, user)
}
return s.userRepo.DB().WithContext(ctx).Transaction(func(tx *gorm.DB) error {
if err := tx.Model(&domain.User{}).
Where("id = ?", user.ID).
Updates(map[string]interface{}{"password": user.Password, "password_changed_at": user.PasswordChangedAt}).Error; err != nil {
user.Password = oldPasswordHash
user.PasswordChangedAt = oldPasswordChangedAt
return err
}
if err := tx.Create(&domain.PasswordHistory{UserID: userID, PasswordHash: newHashedPassword}).Error; err != nil {
user.Password = oldPasswordHash
user.PasswordChangedAt = oldPasswordChangedAt
return err
}
var ids []int64
if err := tx.Model(&domain.PasswordHistory{}).
Where("user_id = ?", userID).
Order("created_at DESC").
Limit(passwordHistoryLimit).
Pluck("id", &ids).Error; err != nil {
user.Password = oldPasswordHash
user.PasswordChangedAt = oldPasswordChangedAt
return err
}
if len(ids) > 0 {
if err := tx.Where("user_id = ? AND id NOT IN ?", userID, ids).Delete(&domain.PasswordHistory{}).Error; err != nil {
user.Password = oldPasswordHash
user.PasswordChangedAt = oldPasswordChangedAt
return err
}
}
return nil
})
}
// GetByID 根据ID获取用户
func (s *UserService) GetByID(ctx context.Context, id int64) (*domain.User, error) {
return s.userRepo.GetByID(ctx, id)
}
// GetByEmail 根据邮箱获取用户
func (s *UserService) GetByEmail(ctx context.Context, email string) (*domain.User, error) {
return s.userRepo.GetByEmail(ctx, email)
}
// Create 创建用户
func (s *UserService) Create(ctx context.Context, user *domain.User) error {
// 验证用户名
if strings.TrimSpace(user.Username) == "" {
return errors.New("用户名不能为空")
}
if len(user.Username) > 50 {
return errors.New("用户名长度超过限制")
}
// 验证邮箱格式
if user.Email != nil && *user.Email != "" {
if !isValidEmail(*user.Email) {
return errors.New("邮箱格式不正确")
}
if len(*user.Email) > 100 {
return errors.New("邮箱长度超过限制")
}
}
// 验证昵称长度(按字符数计算)
if utf8.RuneCountInString(user.Nickname) > 50 {
return errors.New("昵称长度超过限制")
}
// 验证简介长度(按字符数计算)
if utf8.RuneCountInString(user.Bio) > 500 {
return errors.New("简介长度超过限制")
}
return s.userRepo.Create(ctx, user)
}
// isValidEmail 验证邮箱格式
func isValidEmail(email string) bool {
if email == "" {
return true
}
// 基本格式验证:必须包含@且@前后都有内容
atIndex := strings.Index(email, "@")
if atIndex <= 0 || atIndex >= len(email)-1 {
return false
}
// 检查是否包含空格
if strings.Contains(email, " ") {
return false
}
// 检查是否只有一个@
if strings.Count(email, "@") != 1 {
return false
}
return true
}
// Update 更新用户
func (s *UserService) Update(ctx context.Context, user *domain.User) error {
return s.userRepo.Update(ctx, user)
}
// Delete 删除用户
func (s *UserService) Delete(ctx context.Context, id int64) error {
return s.userRepo.Delete(ctx, id)
}
// List 获取用户列表
func (s *UserService) List(ctx context.Context, offset, limit int) ([]*domain.User, int64, error) {
// 处理无效的分页参数
if limit <= 0 {
limit = 10 // 默认页面大小
}
if offset < 0 {
offset = 0
}
return s.userRepo.List(ctx, offset, limit)
}
// ListCursorRequest 用户游标分页请求
type ListCursorRequest struct {
Keyword string `form:"keyword"`
Status int `form:"status"` // -1=全部
RoleIDs []int64
CreatedFrom *time.Time
CreatedTo *time.Time
SortBy string // created_at, last_login_time, username
SortOrder string // asc, desc
Cursor string `form:"cursor"`
Size int `form:"size"`
}
// UserCursorResult wraps cursor-based pagination response for users
type UserCursorResult struct {
Items []*domain.User `json:"items"`
NextCursor string `json:"next_cursor"`
HasMore bool `json:"has_more"`
PageSize int `json:"page_size"`
}
// ListCursor 游标分页获取用户列表(推荐使用)
func (s *UserService) ListCursor(ctx context.Context, req *ListCursorRequest) (*UserCursorResult, error) {
size := pagination.ClampPageSize(req.Size)
cursor, err := pagination.Decode(req.Cursor)
if err != nil {
return nil, fmt.Errorf("invalid cursor: %w", err)
}
filter := &repository.AdvancedFilter{
Keyword: req.Keyword,
Status: req.Status,
RoleIDs: req.RoleIDs,
CreatedFrom: req.CreatedFrom,
CreatedTo: req.CreatedTo,
SortBy: req.SortBy,
SortOrder: req.SortOrder,
}
users, hasMore, err := s.userRepo.ListCursor(ctx, filter, size, cursor)
if err != nil {
return nil, err
}
nextCursor := ""
if len(users) > 0 {
last := users[len(users)-1]
nextCursor = pagination.BuildNextCursor(last.ID, last.CreatedAt)
}
return &UserCursorResult{
Items: users,
NextCursor: nextCursor,
HasMore: hasMore,
PageSize: size,
}, nil
}
// UpdateStatus 更新用户状态
func (s *UserService) UpdateStatus(ctx context.Context, id int64, status domain.UserStatus) error {
return s.userRepo.UpdateStatus(ctx, id, status)
}
// BatchUpdateStatusRequest 批量更新状态请求
type BatchUpdateStatusRequest struct {
IDs []int64 `json:"ids" binding:"required,min=1"`
Status domain.UserStatus `json:"status" binding:"required"`
}
// BatchDeleteRequest 批量删除请求
type BatchDeleteRequest struct {
IDs []int64 `json:"ids" binding:"required,min=1"`
}
// BatchUpdateStatus 批量更新用户状态
func (s *UserService) BatchUpdateStatus(ctx context.Context, req *BatchUpdateStatusRequest) (int64, error) {
err := s.userRepo.BatchUpdateStatus(ctx, req.IDs, req.Status)
return int64(len(req.IDs)), err
}
// BatchDelete 批量删除用户
func (s *UserService) BatchDelete(ctx context.Context, req *BatchDeleteRequest) (int64, error) {
err := s.userRepo.BatchDelete(ctx, req.IDs)
return int64(len(req.IDs)), err
}
// GetUserRoles 获取用户的所有角色
func (s *UserService) GetUserRoles(ctx context.Context, userID int64) ([]*domain.Role, error) {
// 检查用户是否存在
if _, err := s.userRepo.GetByID(ctx, userID); err != nil {
return nil, err
}
// 获取用户角色关联
userRoles, err := s.userRoleRepo.GetByUserID(ctx, userID)
if err != nil {
return nil, err
}
if len(userRoles) == 0 {
return []*domain.Role{}, nil
}
// 获取角色ID列表
roleIDs := make([]int64, len(userRoles))
for i, ur := range userRoles {
roleIDs[i] = ur.RoleID
}
// 批量获取角色详情(消除 N+1 查询)
roles, err := s.roleRepo.GetByIDs(ctx, roleIDs)
if err != nil {
return nil, fmt.Errorf("failed to fetch roles: %w", err)
}
return roles, nil
}
// AssignRoles 分配用户角色
func (s *UserService) AssignRoles(ctx context.Context, userID int64, roleIDs []int64) error {
// 检查用户是否存在
if _, err := s.userRepo.GetByID(ctx, userID); err != nil {
return err
}
// 验证所有角色存在(预先验证,避免在事务内做不必要的查询)
for _, roleID := range roleIDs {
if _, err := s.roleRepo.GetByID(ctx, roleID); err != nil {
return fmt.Errorf("角色 %d 不存在", roleID)
}
}
// 使用 Repository 层的事务方法替换用户角色(原子操作)
return s.userRoleRepo.ReplaceUserRoles(ctx, userID, roleIDs)
}
// getAdminRoleID looks up the admin role ID by code to avoid hardcoded magic numbers.
func (s *UserService) getAdminRoleID(ctx context.Context) (int64, error) {
adminRole, err := s.roleRepo.GetByCode(ctx, "admin")
if err != nil {
return 0, fmt.Errorf("failed to find admin role: %w", err)
}
return adminRole.ID, nil
}
// ListAdmins 获取所有管理员
func (s *UserService) ListAdmins(ctx context.Context) ([]*domain.User, error) {
// 获取管理员角色ID列表
adminRoleID, err := s.getAdminRoleID(ctx)
if err != nil {
return nil, err
}
adminUserIDs, err := s.userRoleRepo.GetUserIDByRoleID(ctx, adminRoleID)
if err != nil {
return nil, err
}
if len(adminUserIDs) == 0 {
return []*domain.User{}, nil
}
// 批量获取所有管理员用户(消除 N+1 查询)
admins, err := s.userRepo.GetByIDs(ctx, adminUserIDs)
if err != nil {
return nil, fmt.Errorf("failed to fetch admin users: %w", err)
}
return admins, nil
}
// CreateAdmin 创建管理员(事务性)
func (s *UserService) CreateAdmin(ctx context.Context, req *CreateAdminRequest) (*domain.User, error) {
// 检查用户名是否已存在
existingUser, err := s.userRepo.GetByUsername(ctx, req.Username)
if err == nil && existingUser != nil {
return nil, errors.New("用户名已存在")
}
// 预先查询管理员角色 ID避免在事务中使用 roleRepo
adminRoleID, err := s.getAdminRoleID(ctx)
if err != nil {
return nil, err
}
// 创建用户
hashedPassword, err := auth.HashPassword(req.Password)
if err != nil {
return nil, errors.New("密码哈希失败")
}
user := &domain.User{
Username: req.Username,
Password: hashedPassword,
Status: domain.UserStatusActive,
}
if req.Email != "" {
user.Email = &req.Email
}
if req.Nickname != "" {
user.Nickname = req.Nickname
}
// 使用事务创建用户和分配角色
err = s.userRepo.DB().WithContext(ctx).Transaction(func(tx *gorm.DB) error {
if err := tx.Create(user).Error; err != nil {
return err
}
// 分配管理员角色
userRole := &domain.UserRole{
UserID: user.ID,
RoleID: adminRoleID,
}
if err := tx.Create(userRole).Error; err != nil {
return err
}
return nil
})
if err != nil {
return nil, err
}
return user, nil
}
// DeleteAdmin 删除管理员(移除管理员角色)
func (s *UserService) DeleteAdmin(ctx context.Context, userID int64, currentUserID int64) error {
// 检查用户是否存在
if _, err := s.userRepo.GetByID(ctx, userID); err != nil {
return err
}
// 不能删除自己
if currentUserID == userID {
return errors.New("不能删除自己")
}
// 检查是否是最后一个管理员(保护)
adminRoleID, err := s.getAdminRoleID(ctx)
if err != nil {
return err
}
adminUserRoles, err := s.userRoleRepo.GetByRoleID(ctx, adminRoleID)
if err != nil {
return err
}
if len(adminUserRoles) <= 1 {
return errors.New("不能删除最后一个管理员")
}
// 删除用户的管理员角色
return s.userRoleRepo.DeleteByUserAndRole(ctx, userID, adminRoleID)
}
// CreateAdminRequest 创建管理员请求
type CreateAdminRequest struct {
Username string `json:"username" binding:"required"`
Password string `json:"password" binding:"required"`
Email string `json:"email"`
Nickname string `json:"nickname"`
}